Lịch sử về đua ghe Ngo

Tuk Ngô (ghe Ngo) khởi nguyên là 1 chiếc thuyền độc mộc từ thân của cây Sao. Ngày xưa, vùng đồng bằng châu thổ sông Mekong có rất nhiều cây gỗ quý hiếm, nhưng muốn tìm được một cây Sao 2-4 ôm người thì không phải là chuyện dễ dàng, ngày đó phải tập hợp rất nhiều người để đi đốn tận miền xa nơi vùng núi cao mới có. Đốn xong dùng voi kéo xuống sông kết thành bè thả theo dòng nước để trôi xuôi về. hồi đó trên rừng rất nhiều thú dữ, dưới sông cá sấu như bánh canh, sấu con bò lên bè gỗ như nhái con. Mỗi lần đi thế nào cũng mất năm bảy mạng cọp bắt, sấu nuốt. Cây Sao được đem về đục, đẽo, khoét thành chiếc ghe độc mộc.

lich-su-dua-ghe-ngo-soc-trang

Những ngày đó người dân trong vùng chỉ sử dụng để di chuyển và chuyên chở hàng hoá từ chiếc ghe độc mộc đơn sơ ấy, đến khi có các vụ tranh chấp lãnh thỗ diễn ra, người Khmer đã cải tiến đục đẽo ra “tuk ngo” để cho gọn nhẹ dễ bơi và bơi nhanh hơn.

Hình tượng của chiếc ghe Ngo được làm dựa theo hình ảnh của rắn thần Naga (một biểu tượngtruyền thuyết trong Phật Giáo của người Khmer). Chiếc ghe Ngo theo cơ bản dài khoảng 25 – 30m, mình thon thon thoai thoải về hai phía, đầu uốn cong và thấp hơn đằng sau lái một chút. Người ta đóng từ 24 đến 27 cây thanh ngang trên chiếc ghe, để vừa cho hai người ngồi. Đặc biệt, để giúp ghe di chuyển nhanh trong khi thi đấu, người Khmer đã dùng một cây hoặc hai cây dài cột chặt vào giữa ghe. Người Khmer gọi là cây cần câu, một số nơi gọi là cây kềm. Cây này có tác dụng như đòn bẩy, đẩy ghe lướt nhanh về phía trước. Mỗi ghe phải đảm bảo từ 50 đến 60 vận động viên và chỉ huy. Chiếc ghe Ngo luôn luôn có ba người điều khiển, một người ngồi mũi chuyên về chỉ đạo tâm linh của ghe đua, chỉ đạo toàn ghe, điều khiển kỹ thuật bơi của ghe đua, Một người ngồi giữa và một người ngồi đuôi giữ nhiệm vụ thổi còi để thúc giục và điều chỉnh kỹ thuật bơi của các vận động viên.

lich-su-dua-ghe-ngo-soc-trang-4

Văn hoá tâm linh trong ghe Ngo cũng rất quan trọng, mỗi chiếc ghe đều có một biểu tượng riêng thể hiện sự sức mạnh và sự nhanh nhẹn do từng chùa có truyền thống và quan niệm khác nhau: biểu tượng ghe ngo chùa Bốn Mặt là con chim, Chùa Champa chọn biểu tượng con cọp, biểu tượng cho ghe ngo chùa Tập Rèn là 1 chú ngựa trắng…

lich-su-dua-ghe-ngo-soc-trang-3

Đua ghe Ngo của người Khmer Sóc Trăng lần đầu tiên được tổ chức tại “Pem Kon Thô” tức là Vàm Dù Tho ngày nay thuộc địa bàn huyện Mỹ  Xuyên, tỉnh Sóc Trăng. Đến thời Pháp thuộc, được dời điểm đua về sông Om pu gie tức là sông Nhu Gia ngày nay thuộc xã Thạnh Phú, huyện Mỹ Xuyên, tỉnh Sóc Trăng. Đến thời kỳ Mỹ ngụy cuộc đua cũng tổ chức tại sông Nhu Gia, thỉnh thoảng (năm 1972–1974) tập trung tổ chức tai Kinh Sáng. Sau ngày giải phóng miền nam đua ghe Ngo lại được tổ chức tại sông Nhu Gia cho đến khoảng đầu thập niên 80, kể từ đó cho đến nay được tổ chức hàng năm tại Kinh Sáng hay còn gọi là sông Xung Đinh, thời Pháp gọi là sông Maspéro (thành phố Sóc Trăng) thuộc trung tâm tỉnh lỵ Sóc Trăng.

lich-su-dua-ghe-ngo-soc-trang-5

Facebook Comments
Pin It
loading...