Tết truyền thống Chol Chnam Thmay của người Khmer Sóc Trăng

Người Khmer ở Sóc Trăng có rất nhiều lễ hội độc đáo như: Tết Chol Chnam Thmay (mừng năm mới); Vesak (Lễ Phật Đản); Lễ Đôlta (báo hiếu); Lễ hội Ok Om Bok (cúng trăng)… Là một dân tộc mộ đạo nên phần lớn các phum, sóc hoặc địa bàn tập trung đông dân cư người Khmer đều có chùa để dân chúng đến tụng kinh, thờ Phật. Trong đó, Chol Chnam Thmay là một trong những lễ tết lớn nhất trong năm của người Khmer tại Sóc Trăng.

Lễ Tết cổ truyền Chol Chnam Thmay có nghĩa là “Vào năm mới” (còn gọi là lễ chịu tuổi), là lễ Tết lớn nhất trong năm của người Khmer. Tết được diễn ra vào ngày 14, 15, 16 tháng 4 dương lịch (tức đầu tháng Chét của người Khmer). Chol Chnam Thmay cũng là những ngày Tết của Campuchia, Lào, Thái Lan, Myanmar, Sri Lanka.

chol-chnam-thmay-soc-trang-1

Tết của người Khmer Sóc Trăng cũng có ý nghĩa giống như tết cổ truyền của những dân tộc khác, nhưng cách tổ chức và những tập tục khác nhau, vì đa số người Khmer đều là Phật Tử, nên vào những ngày tết mọi nhà đều làm bánh ngọt, bánh tét, hoa quả nhang đèn dâng lên chùa Lễ Phật, sau đó cùng với sư sãi khách khứa dùng.

Trước ngày vào lễ Chol Chnam Thmay, người Khmer trang hoàng nhà cửa khang trang sạch đẹp, mua sắm quần áo mới để chuẩn bị cho năm mới. Những phụ nữ Khmer ở Sóc Trăng thường gói bánh tét (num chruôk), (num khnhây, bánh ít (num tean)… để cúng ông bà tổ tiên trong ba ngày lễ.

Vào đêm giao thừa lễ Chol Chnam Thmay,người Khmer thường đặt bàn thờ ở những nơi trang trọng nhất để đón ông bà tổ tiên của mình. Trên bàn thờ, họ bày lên 5 nhánh hoa, 5 cây đèn cầy, 5 cây nhang, 5 hạt cốm… và nhiều loại trái cây.

Sáng ngày đầu tiên của năm mới gần như tất cả người Khmer trong phum sóc đều tập trung lên chùa dâng cơm lên các vị sư sãi. Thức ăn được bày ra và xếp thành hàng dài ở giữa bậc cao, trước bàn thờ Phật, hai bên có khoảng trống là lối đi lên bàn thờ Phật và cũng là chỗ ngồi cho các vị sư sãi tụng kinh. Tùy theo chùa, có chùa tụng kinh hai lần, từ khoảng 7-8h sáng và từ 10-11h trưa (chùa Dơi, Sóc Trăng), có chùa chỉ tập trung tụng kinh một lần, từ khoảng 10- 11h sáng (chùa Chén Kiểu, chùa Kh’leang).

chol-chnam-thmay-soc-trang-3

Vào ngày thứ 2 là lễ đắp núi cát, Người Khmer tìm cát sạch đem đến đổ thành đống chung quanh chánh điện. Số lượng núi cát được đắp ở các chùa Khmer không giống nhau, đa số chùa Khmer ở Sóc Trăng đắp 9 núi (8 núi ở 8 hướng của vũ trụ và 1 núi ở giữa tượng trưng cho trung tâm vũ trụ), có chùa đắp một núi ở trước chánh điện (chùa Khleang, Sóc Trăng).

Lễ tắm tượng Phật được tổ chức vào ngày thứ 3, ngày cuối cùng cùa Chol Chnam Thmay,tất cả mọi người tập trung ở chánh điện, các vị Acha chuẩn nước thơm được ướp từ các loại hoa và nhang thơm, sau khi các sư sãi đọc kinh xong dùng một que bằng tre nhúng vào nước thơm để tắm Phật. Sau đó tuần tự mọi người lấy nước tưới lên tượng Phật, càng tưới được nhiều nước, càng được nhiều phúc đức và tài lộc trong năm mới.

chol-chnam-thmay-soc-trang-2

Hiện nay, Tết Chôl Chnăm Thmây của cộng đồng Khmer của người Khmer nam bộ nói chung và người Khmer Sóc Trăng nói chung vẫn còn lưu giữ những phong tục lễ, Tết rất độc đáo và đặc sắc, Những hoạt động mang đậm bản sắc dân tộc tại các chùa chiền Phật giáo, các điệu múa cổ truyền,… được đồng bào dân tộc Khmer Sóc Trăng tích cực gìn giữ và bảo tồn chính là những việc làm cụ thể góp phần tích cực vào việc bảo tồn và phát huy truyền thống văn hóa của cộng đồng người Khmer Sóc Trăng.

Facebook Comments
Pin It
loading...